Түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгал

ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТОГТООЛООР ХАМГААЛАЛТЫН БҮС ТОГТООСОН ДУРСГАЛТ ГАЗРЫН ЖАГСААЛТ

ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТОГТООЛООР ХАМГААЛАЛТЫН БҮС ТОГТООСОН ДУРСГАЛТ ГАЗРЫН ЖАГСААЛТ

 

Тогтоолын батлагдсан огноо

Тогтоолын дугаар

Бүс тогтоосон дурсгалын тоо

Дурсгалын нэр

Талбайн хэмжээ

1

1997 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдөр

241

 

1

Монголын эртний нийслэл Хархорум хотын туурийг хадгалан хамгаалах нь

9,69 ам дөрвөлжин км

2

2001 оны 4 дүгээр сарын 25-ны өдөр

 

96

­

1

Гандантэгчинлэн хийд, Гэсэр сүмийн хамгаалалтын

58,0 га,

2

Богд хааны Ногоон ордны хамгаалалтын

5,7 га,

3

Чойжин ламын сүмийн хамгаалалтын бүсийг

2,0 га

4

Дамбадаржаа хийдийн хамгаалалтын бүсийг

10,5 га

5

Гэр хэлбэрт модон дуганууд буюу Дашчойлин хийдийн хамгаалалтын бүсийг

1,7 га

6

Чин ван Ханддоржийн байшингийн хамгаалалтын бүсийг

0,5 га

3

 

2002 оны 4 дүгээр сарын 17-ны өдөр

 

 

71

 

1

Билгэ хаан хөшөөний

20.8 кв.км

2

Культегиний

3

Хар балгасын

39.8 кв.км

4

Төвхөн хийдийн

4.5 кв.км

5

Тоньюкукийн

65.58 кв.км

4

2003 оны 8 дугаар сарын 27-ны өдөр

 

190

 

1

Уушгийн өврийн буган чулууны цогцолборын хамгаалалтын бүсийг

42,0 га,

2

Аваргын балгасын хамгаалалтын бүсийг

1230 га

3

Манзуширийн хийдийн хамгаалалтын бүсийг

15,6 га

4

Дарь-Эхийн сүмийн 2 чулуун баганын хамгаалалтын бүсийг

0,07 га

5

2004 оны 5 дугаар сарын 26-ны өдөр

 

126

 

1

Хархорин сумын нутаг дэвсгэрт оршдог Баруун хүрээний туурийн хамгаалалтын бүсийг

220 га

2

Булган аймгийн Рашаант сумын нутаг дэвсгэрт оршдог Хөгнө тарнийн дээд, доод хийдийн туурийн хамгаалалтын бүсийг

42.9 га

6

2004 оны 12 дугаар сарын 1-ний өдөр

230

 

1

Алтан-Өлгий дэх оршуулгын газар

 

7

2006 оны 4 дүгээр сарын 5-ны өдөр

 

70

 

 

1

Булган аймгийн Дашинчилэн сумын нутагт орших улсын хамгаалалтад байгаа Цогт тайжийн цагаан байшингийн балгас, Бичигт хөшөө болон Хар Бухын балгасын хамгаалалтын бүсийг

920 га,

1080 га

8

2006 оны 5 дугаар сарын 31-ний өдөр

123

 

1

Дэлхийн өв-Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт

121967 га

9

2011 оны 9 дүгээр сарын 7-ны өдөр

271

1

Баяннуур сумын Майхан уулын энгэрт орших эртний нүүдэлчний язгууртны бунхант булш

700 га

10

2009 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдөр

 

135

 

 

1

Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нутаг дэвсгэрт орших Эргэлийн зоон палеонтологийн дурсгалт газар

 

2

Төв аймгийн Алтанбулаг сумын нутаг дэвсгэрт орших Өнгөтийн цогцолбор дурсгал

 

3

Дэлгэрхаан сумын нутаг дэвсгэрт орших Их Хөшөөтийн цогцолбор дурсгал

 

4

Хэнтий аймгийн Батширээт сумын нутаг дэвсгэрт орших Өглөгчийн хэрэм

 

5

Рашаан хад, Үзүүр цохионы цогцолбор дурсгал,

 

6

мөн аймгийн Өмнөдэлгэр сумын нутаг дэвсгэрт орших Балдан Бэрээвэн хийд, түүний орчмын хадны зургийн дурсгал

 

7

Дунд Жаргалантын цогцолбор дурсгал

 

8

Хэрлэн сумын нутаг дэвсгэрт орших Цэцэн ханы ордны цогцолбор

 

9

Улаанбаатар хотын Чингэлтэй дүүргийн нутаг дэвсгэрт орших “Өндөр хоршоо” хэмээх түүхт барилга (Дүрслэх урлагийн музей)

 

10

Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрт орших Ардын Намын Төв Хороо, Ардын Засгийн газар түр байрлаж байсан түүхт барилгын (Улаанбаатар хотын түүх, шинэчлэн байгуулалтын музей)

 

11

2012 оны 4 дүгээр сарын 4-ний өдөр

 

104

 

1

Борнуур сумын нутаг Ноён уулын Сүжигтийн ам, Батсүмбэр сумын нутаг Ноён уулын Зурамт, Хужиртын ам,

133.6 га

2

Архангай аймгийн Өндөр-Улаан сумын Балгасын талд орших Хүннүгийн язгууртны дурсгалт цогцолбор газрын нийт хамгаалалтын бүсийг

12

2013 оны 12 дүгээр сарын 14-ний өдөр

 

414

1

Өмнөговь аймгийн Манлай сумын нутаг дахь Шар цавын үлэг гүрвэлийн мөр бүхий дурсгалт газрын хамгаалалтын бүсийг

408 га

2

Дорноговь аймгийн Мандах сумын нутаг дахь Сүйхэнтийн чулуужсан мод бүхий дурсгалт газрын хамгаалалтын бүсийг

892 га

Улсын хамгаалалтад байх түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын жагсаалт

 

 Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 13 дугаар тогтоолын хавсралт

 

 



Аймаг, сумын нэрс


Дурсгалын нэрс


1. Архангай аймаг

1.

Батцэнгэл

Луу гүний хүрээний цогчин дуган

2.

Худгийн толгойн Хүннүгийн оршуулгын газар

3.

Цацын дэнжийн цогцолбор дурсгал

4.

Ихтамир

Алтан сандал уулын цогцолбор дурсгал

5.

Баянцагааны хөндийн буган чулуун хөшөөд

6.

Тайхар чулуу

7.

Өгийнуур

Талын гурван хэрэм

8.

Өндөр-Улаан

Балгасан тал (Гол мод-2)-ын Хүннүгийн язгууртны оршуулгын газар

9.

Их Жаргалантын цогцолбор дурсгал

10.

Тариат

Дадгын өвөлжөөний хүн чулуун хөшөөд

11.

Хашаат

Хөшөө Цайдмын цогцолбор дурсгал

12.

Хотонт

Баянголын амны “Дөрвөлжингүүд” гэх булш

13.

Дойтын толгойн туурь

14.

Хар балгас

15.

Эрдэнэбулган

Булган уулын бурхадын зураг

16.

Зая гэгээний хийдийн цогцолбор

17.

Эрдэнэмандал

Гол модны Хүннүгийн язгууртны оршуулгын газар

18.

Хархул хааны балгас

2. Баян-Өлгий аймаг

 1.

Баяннуур

Цагаан Хөшөөтийн хүн чулуун хөшөө

 2.

Бугат

Эрээн Харганатын хөшөө

 3.

Буянт

Хөлцөөтийн хадны зураг

 4.

Ногооннуур

Сумын төвд орших хүн чулуун хөшөө

 5.

Ямаат Улаан уулын хүн чулуун хөшөө

 6.

Сагсай

Даяннуур орчмын хүн чулуун хөшөө

 7.

Улаанхус

Бага Ойгорын хадны зураг

 8.

Хар ямаатын голын хүн чулуун хөшөө

 9.

Цэнгэл

Арал толгойн хадны зураг

10.

Билүүтийн хадны зураг

11.

Могойтын рашааны хүн чулуун хөшөө

12.

Цагаан голын цогцолбор дурсгал

13.

Шивээт Хайрханы хадны зураг

3. Баянхонгор аймаг

1.

Баянлиг

Бичигтийн амны хадны зураг

2.

Зоог Зуухын чулуун зэвсгийн бууц

3.

Лигийн Цагаан агуй

4.

Бөмбөгөр

Тай нуурын гэрэлт хөшөө 

5.

Бууцагаан

Дундмандал, Адагмандал уулын хадны зураг, бичээс

6.

Галуут

Бурхант хясааны бурхадын хөрөг, бичээс

7.

Чин сүжигт Номун хааны хийдийн цогцолбор,

8.

Өлзийт

Замын Хашаатын хадны зураг

9.

Их Булган уулын чулуун зэвсгийн суурин, хиргисүүр

10.

Уран хайрханы чулуун зэвсгийн бууц

11.

Эрдэнэцогт

Хачин ламын сүм

12.

Шатар чулууны цогцолбор дурсгал

4. Булган аймаг

1.

Баян-Агт

Шивээт улааны цогцолбор дурсгал

2.

Баяннуур

Майхан уулын Шороон бумбагар

3.

Бугат

Бичигтийн гарамны хадны зураг

4.

Дашинчилэн

Харбухын балгас

5.

Цогтын Цагаан байшин, гэрэлт хөшөө

6.

Чин толгойн балгас

7.

Могод

Хөл Асгатын цогцолбор дурсгал

8.

Сайхан

Байширын усны буган чулуун хөшөөд

9.

Моюунчурын гэрэлт хөшөө

10.

Сэлэнгэ

Ингэт толгойн хүн чулуун хөшөө

11.

Хутаг-Өндөр

Бийбулагийн балгас

12.

Төлбөрийн голын чулуун зэвсгийн суурин

5. Говь-Алтай аймаг

1.

Алтай

Шар тээгийн палеонтологийн дурсгалт газар

2.

Бигэр

Бичигтийн бууцны хадны зураг, бичээс

3.

Дарви

Гурван эрээн нуурын палеонтологийн дурсгалт газар

4.

Жаргалан

Сүмийн дэнжийн цогцолбор дурсгал

5.

Тоосготын хүн чулуун хөшөө

6.

Тонхил

Шататын бэлчирийн цогцолбор дурсгал

7.

Халиун

Цагаан голын хадны зураг

8.

Цогт

Хиргист хоолойн булшнууд 

6. Дархан-Уул аймаг

 1.

Орхон

 Хүйтэний голын хадны зураг, бичээс

7. Дорноговь аймаг

 1.

Иххэт

Олон байшинтын туурь

 2.

Хэсэг байшинтын туурь

 3.

Мандах

Сүйхэнтийн палеонтологийн дурсгалт газар

 4.

Хатанбулаг

Эргилийн зоон палеонтологийн дурсгалт газар

8. Дорнод аймаг

 1.

Халхгол

Их бурхантын цогцолбор дурсгал

 2.

Шонх Таван толгойн хүн чулуун хөшөө

 3.

Цагаан-Овоо

Хэрлэн барс хотын туурь, суварга

9. Дундговь аймаг

1.

Адаацаг

Сүм Хөхбүрдийн балгас

2.

Баянжаргалан

Хүрэн духын палеонтологийн дурсгалт газар

3.

Гурвансайхан

Ярх уулын чулуун зэвсгийн үеийн бууц

4.

Өлзийт

Дэл уулын хадны зураг, бичээс

5.

Эрдэнэдалай

Сангийн далай хийдийн Цогчин дуган

6.

Үнстийн хийдийн Цогчин дуган

10. Завхан аймаг

 1.

Алдархаан

Мөнгөт хясааны хүн чулуун хөшөө

 2.

Баянтэс

Хөх хошууны боомын булшнууд

 3.

Цэцэн-Уул

Янживын шилийн хүн чулуун хөшөөд

 4.

Шилүүстэй

Дааган дэлийн цогцолбор дурсгал

 5.

Яруу

Хөшөөтийн амны хүн чулуун хөшөө

 6.

Яруугийн голын хүн чулуун хөшөөд

11. Орхон аймаг

 1.

Жаргалант

Айрагийн гозгорын оршуулгын газар

12. Өвөрхангай аймаг

 1.

Баруунбаян-Улаан

Андай сайр, Шанд гол, Таацын гол, Татал голын палеонтологийн дурсгалт газрууд

 2.

Бат-Өлзийт

Төвхөн хийд

 3.

Гучин-Ус

Өөшийн нуруу, Хөөвөрийн палеонтологийн дурсгалт газар

 4.

Уянга

Онгийн голын цогцолбор дурсгал

 5.

Хайрхандулаан

Хөгшин тээлийн балгас

 6.

Хархорин

 

Гүмбийн дэнжийн буган чулуун хөшөө

 7.

Зараа толгойн зураг, бичээс

 8.

Мойлтын амны чулуун зэвсгийн бууц

 9.

Мэлхий толгойн туурь, мэлхий чулуу

10.

Ханджамцын суварга

11.

Хархорум хотын туурь, чулуун яст мэлхий

12.

Шанхын хийдийн дуганууд

13.

Эрдэнэ зуу хийдийн цогцолбор

13. Өмнөговь аймаг

1.

Булган

Баянзаг, Төгрөгийн ширээ, Авдрант, Алаг тээгийн палеонтологийн дурсгалт газар

2.

Баянзагийн чулуун зэвсгийн дурсгалт газар

3.

Цахиуртын хөндий чулуун зэвсгийн дархны газар

4.

Гурвантэс

Хэрмийн цав, Цагаан хошуу, Бүгийн цав, Гурилын цав, Алтан-Уул, Нэмэгт, Ухаа толгодын палеонтологийн дурсгалт газар

5.

Манлай

Могойн дэлийн палеонтологийн дурсгалт газар

6.

Шар цавын палеонтологийн дурсгалт газар

7.

Номгон

Бичигтийн хадны зураг

8.

Ханбогд

Байшин цав, Хуурай цав, Үрэлбэ, Амтгайн палеонтологийн дурсгалт газрууд

9.

Дэмчигийн хийд, Эрээтийн хийд, Цогзолын хийдийн туурь

10.

Жавхлант хайрханы хадны зураг

11.

Цогт-Овоо

Алгуй-Улаан цавын палеонтологийн дурсгалт газар

14. Сүхбаатар аймаг

1.

Дарьганга

Алтан овооны хүн чулуун хөшөөд

2.

Ламтын хүн чулуун хөшөөд

3.

Хөргийн хөндийн хүн чулуун хөшөөд

4.

Мөнххаан

Устай бургастайн чулуун зэвсгийн бууц

5.

Наран

Сөдөтийн цагаан чулууны бичээс

6.

Онгон

Таван толгойн цогцолбор дурсгал

7.

Шивээтийн хүн чулуун хөшөөд

15. Сэлэнгэ аймаг

1.

Алтанбулаг

Ардын намын Төв хороо, Түр Засгийн газар байрлаж байсан байшин

2.

Баруунбүрэн

Амарбаясгалант хийдийн цогцолбор

16. Төв аймаг

1.

Алтанбулаг

Өнгөтийн цогцолбор дурсгал

2.

Морин толгойн булшнууд

3.

Батсүмбэр, Борнуур

Ноён уулын Хүннүгийн язгууртны оршуулгын газар

4.

Баянжаргалан

Гуа дов

5.

Баянцагаан

Гашуун балгастайн гэрэлт хөшөө

6.

Хүүхэн хонгорын хүн чулуун хөшөөд

7.

Чихэртийн зоон хүннүгийн оршуулгын газар

8.

Борнуур

Бороогийн суурин

9.

Дэлгэрхаан

Дуутын хар чулууны бичээс

10.

Их хөшөөтийн цогцолбор дурсгал

11.

Зуунмод

Манзуширын хийдийн туурь, бурхадын зураг

12.

Мөнгөнморьт

Бүрхийн дөрвөлжин

13.

Сарьдагийн хийдийн туурь

14.

Тэрэлжийн дөрвөлжин

15.

Өндөрширээт

Уянгын үзүүрийн хадны зураг

16.

Эрдэнэ

Гүнжийн сүмийн үлдэгдэл

17.

Тоньюкукын цогцолбор дурсгал

17. Увс аймаг

 1.

Давст

Бор нурганы хүн чулуун хөшөөд

 2.

Зүүнхангай

Зураагийн улаан хадны зураг

 3.

Сагил

Дунд Турагийн хад үзүүрийн хадны зураг

 4.

Можоогийн хадны зураг

 5.

Тариалан

Халхайтын дэнжийн цогцолбор дурсгал

 6.

Хяргас

Да лам Цэрэнчимэдийн гэрэлт хөшөө

18. Ховд аймаг

1.

Манхан

Гурван цэнхэрийн агуйн хадны зураг

2.

Ишгэн толгойн хадны зураг

3.

Тахилтын хотгорын Хүннүгийн язгууртны булш

4.

Мөнххайрхан

Улаан толгойн бичээс

5.

Мөст

Баянзүрхийн цогцолбор дурсгал

6.

Үенч

Ямаан усны хадны зураг

7.

Ховд

Сөртийн хөшөө чулуу

8.

Цэцэг

Халиуны хөтлийн хүн чулуун хөшөө

9.

Эрдэнэбүрэн

Цамбагаравын хадны зураг

19. Хөвсгөл аймаг

1.

Алаг-Эрдэнэ

Эрхэлийн Улаантолгойн цогцолбор дурсгал

2.

Арбулаг

Эрчүү хотын туурь

3.

Баянзүрх

Монгорцог, Хөнгөрцөгийн хадны зураг

4.

Бүрэнтогтох

Уушигийн өврийн цогцолбор дурсгал

5.

Галт

Бартад бригадын цогцолбор дурсгал

6.

Төмөрбулаг

Зуны голын цогцолбор дурсгал

7.

Цагаан-Уул

Бор хужирын буган чулуун хөшөөд

8.

Хөшөөтийн цогцолбор дурсгал

20. Хэнтий аймаг

1.

Батширээт

Өглөгчийн хэрэм

2.

Рашаан хадны цогцолбор дурсгал

3.

Баян-Адрага

Дуурлиг нарсны Хүннүгийн язгууртны оршуулгын газар

4.

Баянхутаг

Сэрвэн хаалганы бичээс

5.

Биндэр

Борбулагийн булш

6.

Дэлгэрхаан

Аваргын балгас

7.

Жаргалтхаан

Дуулга уулын Хүннүгийн оршуулгын газар

8.

Мөрөн

Салбар уулын бичээс

9.

Өмнөдэлгэр

Балдан Бэрээвэн хийдийн цогцолбор, бурхадын зураг, бичээс

10.

Дунд Жаргалантын цогцолбор дурсгал

11.

Хэрлэн

Гэлэн гэх хүн чулуун хөшөө

12.

Цэцэн ханы ордны цогцолбор

21. Улаанбаатар хот

1.

Баянгол

Гандантэгчэнлин хийдийн цогцолбор

2.

Баянзүрх

Ардын намын Төв хороо, Ардын Засгийн газар түр байрлаж байсан байшин

3.

Гачууртын амны хадны зураг

4.

Дарь-Эхийн сүмийн чулуун багана, гол сүм

5.

Сүхбаатар

Дамбадаржаа хийдийн цогцолбор

6.

Дашчойлин хийдийн гэр хэлбэрт модон дуганууд

7.

Чин ван Ханддоржийн байшин

8.

Чойжин ламын сүмийн цогцолбор

9.

Сонгинохайрхан

Туулын Хар түнийн ордны туурь

10.

Хан-Уул

Богд хааны ногоон ордны цогцолбор

11.

Их тэнгэрийн амны хадны зураг

12.

Чингэлтэй

Анхны “Өндөр хоршоо”-ны 2 давхар байшин

13.

Чингэлтэй

Гэсэр сүмийн цогцолбор

Аймаг, нийслэлийн хамгаалалтад байх түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын жагсаалт

 

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайдын 2020 оны А/161 дугаар тушаалын хавсралт


Д/д

Аймаг, сумдын нэрс

Дурсгалын нэрс  

1. Архангай аймаг   

1.

Батцэнгэл

Солби уулын хүннүгийн оршуулгын газар

2. 

Тоглохын талын цогцолбор дурсгал

3. 

Цагд уулын хүн чулуун хөшөө

4. 

Шивэртийн амны цогцолбор дурсгал

5. 

Булган

Тамирын голын хэрэм

6. 

Жаргалант

Бугатын хадны зураг

7. 

Хоолтын хүн чулуун хөшөө

8. 

Ихтамир

Хөрөөгийн үзүүрийн хадны зураг

9. 

Цацын эргийн чулуун зэвсгийн суурин

10. 

Өгийнуур

Чилэн балгас

11. 

Тамирын Улаан хошууны хүннүгийн оршуулгын газар

12. 

Өлзийт

Гацаагийн хадны зураг

13. 

Бишрэлт гүний хүрээний дуганууд

14. 

Хөшөөтийн дэнжийн буган чулуун хөшөө

15. 

Өндөр-Улаан

Бичигт Хангай уулын зураг, бичээс

16. 

Урт булгийн амны дурсгал

17. 

Шар дугуйн дэнжийн буган чулуун хөшөө

18. 

Тариат

Бухтын амны хадны зураг

19. 

Төвшрүүлэх

Хөх сүмийн туурь

20. 

Хайрхан

Наймаа толгойн хүннү булш

21. 

Уртын амны буган чулуун хөшөөд

22. 

Эмээл толгойн хүн чулуун хөшөө

23. 

Уртын шуудууны дурсгал

24. 

Хангай

Ноён хангайн хүн чулуун хөшөөд

25. 

Хашаат

Бага Номгоны хөндийн цогцолбор дурсгал

26. 

Урд Сэртэнгийн хадны зураг

27. 

Хотонт

Олон дов

28. 

Хатны бунхан

29. 

Хөшөөтийн гармын буган чулуун хөшөөд

30. 

Цэнхэр

Ар хоолойн хүн чулуун хөшөө

31. 

Цагаан сүмийн балгас

32. 

Чулуут

Бургасны энгэрийн цогцолбор дурсгал

33. 

Зуун модны голын хүн чулуун хөшөө

34. 

Эрдэнэмандал

Бүрдэний арын хүн чулуун хөшөө

35. 

Баруун цүүрийн буган чулуун хөшөө

36. 

Их Жаргалантын амны буган чулуун хөшөөд

37. 

Их нуурын цогцолбор дурсгал

38. 

Их Хануйн цогцолбор дурсгал

39. 

Уртын амны буган чулуун хөшөөд

                                                                        2. Баян-Өлгий аймаг
 1.

Алтай

Бор бургасны голын булш, хиргисүүр

2. 

Тошингийн амны цогцолбор дурсгал

3. 

Улаан хадны булш, хиргисүүр

4. 

Чигэртэй голын цогцолбор дурсгал

5. 

Алтанцөгц

Тэрмийн хадны зураг

6. 

Тэхтийн голын бичээс

7. 

Хондлойн цогцолбор дурсгал

8. 

Баяннуур

Улаан толгойн хүн чулуун хөшөө

9. 

Цэцэгт голын цогцолбор дурсгал

10. 

Бугат

Хатуугийн голын хадны зураг

11. 

Булган

Ёлт голын цогцолбор дурсгал

12. 

Цагаан эргийн хүн чулуун хөшөө

13. 

Буянт

Өмнө голын цогцолбор дурсгал

14. 

Дэлүүн

Ганц модны голын буган чулуун хөшөөд

15. 

Чигэртэй голын хүн чулуун хөшөөд

16. 

Хар чирхийн төмөр хайлуулж байсан газар

17. 

Ногооннуур

Их хатуугийн голын хүн чулуун хөшөөд

18. 

Ямаат улаан уулын цогцолбор дурсгал

19. 

Сагсай

Бага харгайтын хүн чулуун хөшөө

20. 

Битүүгийн хүн чулуун хөшөө

21. 

Сумын төвийн хүн чулуун хөшөө

22. 

Цагаан асгын цогцолбор дурсгал

23. 

Толбо

Баян энгэрийн цогцолбор дурсгал

24. 

Сайрын талын буган чулуун хөшөөд

25. 

Улаанхус

Ганц модны цогцолбор дурсгал

26. 

Өртөөн булгийн хадны зураг

27. 

Согогийн голын хүн чулуун хөшөөд

28. 

Хатуугийн амны хүн чулуун хөшөөд

29. 

Цэнгэл

Алтан толгойн цогцолбор дурсгал

30. 

Дөрвөн баатрын хүн чулуун хөшөөд

31. 

Могойтын голын хүн чулуун хөшөөд

32. 

Мянган хонхрын цогцолбор дурсгал

33. 

Харганатын хадны зураг

3. Баянхонгор аймаг

 1.

Баацагаан

Тоглохын хөндийн хөшөө

2. 

Дашлагын хөшөө

3. 

Баянбулаг

Дааган чулуу

4. 

 

Өвөр Жаргалантын их бууцны бурханы зураг, бичээс

5. 

Хөшөө нуурын буган чулуун хөшөөд

6. 

Баянговь

Цагаан булгийн бичээс

7. 

Баянлиг

Ширээгийн гашууны палеонтологийн дурсгалт газар

8. 

Баян-Овоо

Дуурсахын хөндийн цогцолбор дурсгал

9. 

Улаан толгойн цогцолбор дурсгал

10. 

Уртын голын Нүхэн хадны зураг

11. 

Хээрийн өврийн хадны зураг

12. 

Баян-Өндөр

Гялтгануурын суварга

13. 

Чихэн агуй

14. 

Босоо хороот палеонтологийн олдворт газар

15. 

Амарбуянтын хийд

16. 

Баянцагаан

Дашбалбарын хүннүгийн оршуулгын газар

17. 

Жаргалантын хийдийн туурь

18. 

Богд

Пунцаг овооны цогцолбор дурсгал

19. 

Хөшөөтийн дурсгал

20. 

Бөмбөгөр

Шандын арын бичээс / Байдргийн бичээс

21. 

Бууцагаан

Үнхэлцэгийн амны бичээс

22. 

Галуут

Баяннуурын буган чулуун хөшөөд

23. 

Тээлийн амны буган чулуун хөшөө

24. 

Гурванбулаг

Билүүтийн амны буган чулуун хөшөө

25. 

Морин мөртийн цогцолбор дурсгал

26. 

Тэмээн хүзүүний буган чулуун хөшөө

27. 

Жаргалант

Модны амны цогцолбор дурсгал

28. 

Сөдөтийн бэлчирийн буган чулуун хөшөөд

29. 

Хиргистэйн дэнжийн цогцолбор дурсгал

30. 

Жинст

Ханан, Дашгайн хадны зураг

31. 

Заг

Алмаст хавцалын суварга

32. 

Ар сайрын хиргисүүр

33. 

Баянцагаан нурууны цонж

34. 

Бумбатын амны хүн чулуун хөшөөд

35. 

Хиргистэйн амны цогцолбор дурсгал

36. 

Өлзийт

Бийрийн хөндийн цогцолбор дурсгал

37. 

Ганц модны дэнжийн хөшөөд

38. 

Түйн голын (Бор) балгас

39. 

Хар Нүдэнгийн хүрмийн хадны зураг

40. 

Хар сайрын амны хүн чулуун хөшөөд

41. 

Хүрээмарал

Наадам толгойн хадны зураг

42. 

Холбоо тээгийн хадны зураг

43. 

Хоолой худгийн буган чулуун хөшөөд

44. 

Шинэжинст

Бичигт ханангийн хадны зураг

45. 

Индэртийн хадны зураг

46. 

Сүүжийн чулуун зэвсгийн дурсгалт газар

47. 

Ногоон цавын палеонтологийн дурсгалт газар

48. 

Эрдэнэцогт

Дүнгэнүүрийн хадны зураг

49. 

Их Цагаан амны буган чулуун хөшөөд

50. 

Ламын гэгээний хийдийн туурь

51. 

Олгой нуурын цогцолбор дурсгал

52. 

Хүрдэтийн хадны зураг

53. 

Эрдэнэ толгойн хиргисүүр

54. 

Ярзааны хадны зураг

4. Булган аймаг

 1.

Баян-Агт

Халтарын голын цогцолбор дурсгал

2. 

Цагаан олмын буган чулуун хөшөөд

3. 

Баяннуур

Майхан уулын Улаан хэрэм

4. 

Өндөр цохионы хадны зураг, бичээс

5. 

Бугат

Хужирын голын Бичигт хадны зураг, бичээс

6. 

Цацын хотгорын хүн чулуун хөшөө

7. 

Булган

Баруун замын байлдааны ангийн штабын байшин

8. 

Диваажингийн сүм

9. 

Майдарын голын Цагаан суварга

10. 

Худалдааны пүүсийн байшин

11. 

Бүрэгхангай

Бичигтийн гармын хадны зураг, бичээс

12. 

Өвгөнт уулын хадны зураг

13. 

Шувуутын хэрэм

14. 

Эмгэнтийн хэрэм

15. 

Гурванбулаг

Гурвалжин уулын руни бичээс  

16. 

Их Тогоо уулын дурсгал

17. 

Их Цагаан толгойн цогцолбор дурсгал

18. 

Дашинчилэн

Арслантын хадны зураг

19. 

Бичигт шургуулгын бичээс

20. 

Зүрхийн үзүүрийн хүннүгийн оршуулгын газар

21. 

Оорцог уулын хадны зураг

22. 

Хангидайн хадны зураг, бичээс

23. 

Могод

Мухдагийн амны хүннүгийн оршуулгын газар

24. 

Хуурайн хиргисүүр, буган чулуун хөшөө

25. 

Орхон

Баруун могойн хадны зураг

26. 

Сээрийн адгийн цогцолбор дурсгал

27. 

Рашаант

Хөгнө хан уулын Их, бага хийдийн туурь 

28. 

Шилүүстэйн хөндийн хүн чулуун хөшөө

29. 

Сайхан

Асган дэвсэгийн буган чулуун хөшөөд

30. 

Хөшөөн дэвсэгийн хүн чулуун хөшөөд

31. 

Сэлэнгэ

Дуган дэвийн хөшөө

32. 

Цүүцийн голын хадны зураг

33. 

Тэшиг

Дүгнэнгийн хясааны бурханы хөрөг, бичээс

34. 

Тэшигийн буган чулуун хөшөөд

35. 

Хишиг-Өндөр

Ар ханангийн руни бичээс

36. 

Хишиг-Өндөрийн буган чулуун хөшөө

37. 

Яргайтын амны бурхадын зураг

38. 

Хутаг-Өндөр

Баянголын амны буган чулуун хөшөө

 39.

Бөгсий голын хадны зураг

40. 

Нарийн төлбөрийн голын Бичигт бэржин

41. 

Хужир нугын хөшөөд

5. Говь-Алтай аймаг

1. 

Алтай

Их Огтрогын хүн чулуун хөшөөд

2. 

Баян-Уул

Бага Бэрхийн хадны зураг

3. 

Бичигтийн амны булш

4. 

Доогийн бууцны хадны зураг

5. 

Их Номгоны хадны зураг

6. 

Бигэр

Морин толгойн хадны зураг

7. 

Бугат

Бургасын гүрээний цогцолбор дурсгал

8. 

Дүүргийн амны буган чулуун хөшөө

9. 

Тамчийн бэлчирийн цогцолбор дурсгал

10. 

Хөшөөтийн эхийн буган чулуун хөшөө

11. 

Есөнбулаг

Баянгийн амны хүн чулуун хөшөөд

12. 

Жаргалант

Улаан хайрханы хадны зураг, бичээс       

13. 

Тайшир

Наробанчин хийдийн туурь

14. 

Өвөр цагаан толгойн гэрэлт хөшөө    

15. 

Овооно харын Хүннүгийн язгууртны булш

16. 

Тонхил

Бага усны цогцолбор дурсгал

17. 

Зүйлийн Огтрогын хүн чулуун хөшөө

18. 

Могойн голын хөндийн булш

19. 

Тамчийн талын буган чулуун хөшөөд

20. 

Улаан нуурын Оцонгийн буган чулуун хөшөөд

21. 

Хөх дэнгийн цогцолбор дурсгал

22. 

Хөшөөт бэлчирийн буган чулуун хөшөө

23. 

Хяр хараачийн булш

24. 

Хөхморьт

Бургасын дэнжийн булш

25. 

Замын гозгорын булш

26. 

Цогт

Найтаастын хадны зураг

27. 

Чандмань

Сумын төвийн булш

28. 

Чандманы овоо

29. 

Шаахар толгойн хадны зураг

30. 

Шарга

Халзан ширэгийн балгас

 31.

Эрдэнэ

Дэврэхийн эхийн хөшөө

32. 

Нарангийн хөшөө

33. 

Улаантолгойн хөшөө

6.Говьсүмбэр аймаг

1. 

Сүмбэр

Зараагийн зүүн өврийн хүн чулуун хөшөө

2. 

Зүүн Чойрын хийдийн туурь

3. 

Чойрын Богд уулын бурханы зураг

7. Дархан-Уул аймаг

1. 

Орхон

Шарын голын хадны зураг

2. 

Шарынгол

Шарын голын буган чулуун хөшөөд

8. Дорноговь аймаг

 1.

Алтанширээ

Дэрсэн булгийн цагаан чулуу

2. 

Ширийн чулуун цогцолбор дурсгал

3. 

Даланжаргалан

Хөрөгт хадны зураг

4. 

Зүүнбаян

Бурхантын палеонтологийн дурсгалт газар

5. 

Хонгил цавын палеонтологийн дурсгалт газар

6. 

Иххэт

Ар улааны хүн чулуун хөшөө

7. 

Нөмрөгийн хүрээний булш

8. 

Мандах

Сүмбэрийн булш

9. 

Хавцгайтын амны хадна зураг

10. 

Хүрэл, Үнэгтийн эртний ашигт малтмал олборлож байсан дурсгалт газар

11. 

Сайншанд

Хамрын хийдийн туурь

12. 

Сайхандулаан

Ар хар овооны хадны зураг

13. 

Хар хөтлийн палеонтологийн олдворт газар

14. 

Шинэ усны палеонтологийн олдворт газар

15. 

Шинэ усны чулуун зам

16. 

Улаанбадрах

Баян модны шивээ

17. 

Хоёр зааны палеонтологийн дурсгалт газар

18. 

Хөтөөгийн шивээ

19. 

Хатанбулаг

Баруун бичигтийн хадны зураг

20. 

Дун уулын палеонтологийн дурсгалт газар

21. 

Зүүн шивээ уулын цогцолбор дурсгал

22. 

Хайрхан цохионы хадны зураг

23. 

Хөвсгөл

Баянгийн ширээгийн палеонтологийн дурсгалт газар

24. 

Гуа тээгийн палеонтологийн дурсгалт газар

25. 

Сүлдэн хөх овоо

26 

Цувираагийн хийдийн туурь

27. 

Эрдэнэ

Дулааны говийн чулуун зэвсгийн суурин

9. Дорнод аймаг

1. 

Баяндун

Дангайн эхний булш

2. 

Норовлин уулын булш

3. 

Тогоонтөмөр хааны хэрэм

4. 

Чингисийн хэрмэн зам

5. 

Баянтүмэн

Дүнгэлжин уулын бааюу

6. 

Баян-Уул

Чингисийн хэрмэн зам

7. 

Булган

Тугийн сүмийн туурь

8. 

Гурванзагал

Хөцөөгийн хоолойн цогцолбор дурсгал

9. 

Цагаанчулуутын булш

10. 

Чингисийн хэрмэн зам

11. 

Дашбалбар

Бараан толгойн булш

12. 

Бөөний булангийн шинэ чулуун зэвсгийн суурин

13. 

Чингисийн хэрмэн зам

14. 

Матад

Алтан Очиртын хийдийн туурь

15. 

Барчгарын хүн чулуун хөшөө

16. 

Буян-Өндөрийн хүн чулуун хөшөө

17. 

Ловхын хүн чулуун хөшөө

18. 

Хайлаастын амны Ёндонгийн усны бичээс

19. 

Сэргэлэн

Галын овооны дурсгал

20. 

Паршин уулын булш

21. 

Халхгол

Тамсагбулагийн шинэ чулуун зэвсгийн суурин

22. 

Улаан гангын хэрэм

23. 

Утай уулын хийдийн туурь

24. 

Халхын сүмийн туурь

25. 

Хөлөнбуйр

Баян Өлзийтийн хүн чулуун хөшөө

26. 

Цагаан-Овоо

Зүүн дөрөө хэрэм

27. 

Чулуут толгойн булш

28. 

Чойбалсан

Ламын гэгээний хийдийн туурь

29. 

Чулуунхороот

Монгол цагаан нуурын дурсгал

30. 

Үхэртийн булш

31. 

Хайлангийн булш

10. Дундговь аймаг

1. 

Адаацаг

Их Адаацаг уулын булш, хиргисүүр

2. 

Саруулын бууцны хүннүгийн оршуулгын газар

3. 

Баянжаргалан

Зараа уулын булш, хиргисүр

4. 

Мөртийн хадны дурсгал

5. 

Саруулын хадны бичээс

6. 

Эмээл толгойн хэрэм

7. 

Говь-Угтаал

Ар зүлэгтийн хүн чулуун хөшөө

8. 

Булангийн дурсгал

9. 

Их бичигтийн бичээс

10. 

Гурвансайхан

Өндөр улааны тахилын онгон

11. 

Тал булгийн тахилын онгон

12.

Чулуутын цохионы булш

13. 

Дэлгэрхангай

Хар хашаатын амны хадны зураг

14. 

Хошуу хийдийн туурь

15. 

Хүрэн хайрханы бичээс

16. 

Дэлгэрцогт

Дуган хадны зураг

17. 

Дунд шандны хүннүгийн оршуулгын газар

18. 

Хавчигийн амны булш

19. 

Хадан сүмийн туурь

20. 

Луус

Мөхий хайрханы дурсгал

21. 

Өлзийт

Төмөр аягын бууцны хадны зураг

22. 

Чулуун сүмийн туурь

23. 

Өндөршил

Үйзэн ухаагийн палеонтологийн дурсгалт газар

24. 

Ханангийн Сүүл толгойн дурсгал

25. 

Хөтлийн хадны зураг

26. 

Сайнцагаан

Авдрантын хүнхэрийн булш

27. 

Их Шар хадны дурсгал

28. 

Сариг хайрханы булш, хиргисүүр

29. 

Суман хайрханы булш, хиргисүүр

30. 

Сайхан-Овоо

Замбага хайрханы хүннүгийн оршуулгын газар

31. 

Шаазан хотын туурь

32. 

Хулд

Шарангадын агуйн бичээс

33. 

Цагаандэлгэр

Бат оригийн хэрэм

34. 

Хөх овооны булш

35. 

Цагаан айргийн адгийн хүн чулуун хөшөөд

36. 

Эрдэнэдалай

Талын булгийн тахилын онгон

37. 

Үнэгт хайрханы дурсгал

11. Завхан аймаг

 1.

Алдархаан

Саадаг хайрханы буган чулуун хөшөө

2. 

Хөшөөтийн амны хүн чулуун хөшөө

3. 

Яруугийн хүрээний туурь

4. 

Баянтэс

Их бэрхийн хадны зураг

5. 

Баянхайрхан

Агьтын өврийн цогцолбор дурсгал

6. 

Баян тохойн хүн чулуун хөшөөд

7. 

Дөрвөлжин

Баян айргийн хадны зураг

8. 

Идэр

Ар дугуйтын буган чулуун хөшөөд

9. 

Их-Уул

Цэцүүхийн дурсгал

10. 

Нөмрөг

Өвөр шивэртэйн голын буган чулуун хөшөөд

11. 

Ялаат нуурын буган чулуун хөшөө

12. 

Сантмаргац

Гацаан боомын бичээс

13. 

Сонгино

Айраг нуурын цогцолбор дурсгал

14. 

Тэлмэн

Гозгорын бэлийн цогцолбор дурсгал

15. 

Дунд шургахын амны цогцолбор дурсгал

16. 

Дээд Шумуултайн голын буган чулуун хөшөөд

17. 

Тэс

Зүрийн овооны бичээс

18. 

Сүмийн толгойн туурь

19. 

Улиастай

Сангийн хэрэм

20. 

Цагаанчулуут

Уньтын амны булш, хиргисүүр

21. 

Хяларын өвөлжөөний хадны зураг

22. 

Эрдэнэхайрхан

Бага хөлийн бууцны хадны зураг

 

Тээлийн хөндийн хүн чулуун хөшөө

12. Өвөрхангай аймаг

1.

Арвайхээр

Буга согоотын хадны зураг

2. 

Баруун Баян-Улаан

Барчин тээгийн хадны зураг

3. 

Дэмчигбурамын хүн чулуун хөшөө

4. 

Таримлын цагааны хүн чулуун хөшөө

5. 

Хөтлийн отгийн дурсгал

6. 

Цагаан цавын палеонтологийн олдворт газар

7. 

Шаазан толгойн туурь

8. 

Бат-Өлзий

Ар Агуйтын буган чулуун хөшөө

9. 

Дөрвөлжин уулын дурсгал

10. 

Өвөр (Урд) Агуйтын дурсгал

11. 

Өндөр хясааны буган чулуун хөшөө

12. 

Тэмээн чулууны амны цогцолбор дурсгал

13. 

Баян-Өндөр

Улаан толгойн булш, хиргисүүр

14. 

Богд

Илжгэн чихт хааны хэрэм

15. 

Мухар булгийн чулуун зэвсгийн суурин

16. 

Тэвш уулын хадны зураг, бичээс

17. 

Бүрд

Өлзийтийн хүн чулуун хөшөө

18. 

Тарнын голын хүн чулуун хөшөө

19. 

Цагаан чулуутын хүн чулуун хөшөө

20. 

Шарилангийн голын хэрэм

21. 

Гучин-Ус

Паалуугийн хадны зураг

22. 

Есөнзүйл

Бууралын хүн чулуун хөшөө

23. 

Наран толгойн дурсгал

24. 

Зүүн Баян-Улаан

Ар цохиотын хадны зураг

25. 

Бичигт хадны зураг, бичээс

26. 

Онгийн голын буган чулуун хөшөө

27. 

Тоонот агуйн зураг, бичээс

28. 

Нарийнтээл сум

Арцтын дэлийн буган чулуун хөшөөд

29. 

Ламын гэгээний суварга

30.

Мандухайн шивээ

31. 

Өнгөт харын хадны зураг

32. 

Хөшөөтийн амны цогцолбор дурсгал

33. 

Цэвэлваанчигдоржийн суварга

34. 

Өлзийт

Тарвагатай хүннүгийн оршуулгын газар

35. 

Уньтын цохионы хадны зураг

36. 

Хүйс толгойн дурсгал

37. 

Сант

Зараагийн булш

38. 

Улаан хадны хүн чулуун хөшөөний толгойн хэсэг

39. 

Тарагт

Алтан талын тахилын онгон

40. 

Дөрвөлжингийн хэрэм

41. 

Ноён хайрханы булш, хиргисүүр

42. 

Хужиртын гарамны тахилын онгон

43. 

Цагаан дэрсийн тахилын онгон

44. 

Төгрөг

Зост хотын туурь

45. 

Мазар хотын туурь

46. 

Номтын бууцны зураг, бичээс

47. 

Цохион худгийн цогцолбор дурсгал

48. 

Уянга

Бөмбөхийн дов толгойн цогцолбор дурсгал

49. 

Мааньтын цогцолбор дурсгал

50. 

Намгийн дэнжийн тахилын онгон

51. 

Хадан хошууны хүн чулуун хөшөө

52. 

Харзтайн хар хадны зураг

53. 

“Цагаан уушхай” хэмэх хүн чулуун хөшөө

54. 

Шарилын магнайн булш

55. 

Шурангийн улаан хадны зураг, бичээс

56. 

Хайрхандулаан

“Говийн гурван эрэлчин” хэмээх хөшөөд

57. 

Тавантолгойн Баруун булангийн хадны зураг

58. 

Хужиртын эхний хүн чулуун хөшөө

59. 

Хүн чулуун уушхай

60. 

Хархорин

Бага элстэйн мэлхий чулуу

61. 

Бага элстэй зураг

62. 

Баянголын амны дурсгал

63. 

Гүмбийн дэнжийн буган чулуун хөшөө

64. 

Дагвадаржаа ламтны суварга

65. 

Мойлтын амны чулуун зэвсгийн дурсгалт газар

66. 

Эрхтэн чулуу

67. 

Хужирт

“Жамбалдорж” хэмээх хүн чулуун хөшөө

68. 

Майхан уулын дурсгал

69. 

Сайхан булгийн дэнжийн цогцолбор дурсгал

70. 

Улиастайн дэнжийн бичээс

71. 

Шагшаа шууваагийн буган чулуун хөшөө

72. 

Шунхлай уулын булш, хиргисүүр

13. Өмнөговь аймаг

1.

Баяндалай

Баянзүрхийн хадны зураг

2. 

Баян-Овоо

Оцон мааньтын чулуун зэвсгийн дурсгалт газар

3. 

Сайрын балгас

4. 

Хацавчийн хадны зураг

5. 

Булган

Хавцгайтын хадны зураг

6. 

Цахиуртын хөндийн чулуун зэвсгийн дурсгалт газар

7. 

Гурвантэс

Баян толгойн бунхант булш

8. 

Гэцэлийн усны хадны зураг

9. 

Наранбулагийн палеонтологийн дурсгалт газар

10. 

Овоотын хийдийн туурь

11. 

Хайчин уулын палеонтологийн дурсгалт газар

12. 

Эрдэнэ хайрханы хадны зураг

13. 

Манлай

Хармагтайн эртний ашигт малтмал олборлож байсан дурсгалт газар

14. 

Ноён

Ихэр гашууны хадны зураг

15. 

Номгон

Баянбулгийн туурь

16. 

Бичигтийн усны хадны зураг

17. 

Далан уулын руни бичээс

18. 

Сангийн далай хийд

19. 

Тоонотын салаагийн усны хадны зураг

20. 

Сэврэй

Салхитын хадны зураг

21. 

Сэврэйн бичээс

22. 

Хар дэлийн бууцны хадны зураг

23. 

Хонгил, Үүдэн сайр, Замын хонд, Ягаан ховилын палеонтологийн дурсгалт газар

 24.

Ханбогд

Баян хөөврийн хүн чулуун хөшөө

25. 

“Мангасын хүрээ” хэмээх хэрэм

26. 

Хүрдэт агуйн бичээс

27. 

Ханхонгор

Годил балгас

28. 

Хотгорын хадны зураг, бичээс

29. 

Хүрмэн

Бичигтийн хадны зураг

30. 

Шивээ хатавч буюу Чингисийн далан

31. 

Шивээ хатавчийн суурин

32. 

Цогт-Овоо

Зараа толгойн цогцолбор дурсгал

33. 

Тогоонтөмөр хааны хэрэм

34. 

Хороотын дэлийн хадны зураг

35. 

Цогтцэций

Хээрийн булгийн хэрэм

14. Сүхбаатар аймаг

 1.

Асгат

Алаг морьтын хүн чулуун хөшөө

2. 

Дарьганга

Вааран хавцалын булш

3. 

Сүмтийн хотын туурь

4. 

Хонгорын овооны хүн чулуун хөшөө

5. 

Гөхөлийн ширээний хүн чулуун хөшөөд

6. 

Шувуутын хүн чулуун хөшөө

7. 

Түвшинширээ

Бичигтийн хадны бичээс

8. 

Донгойн ширээний цогцолбор дурсгал

9. 

Зараа уулын дурсгал

10. 

Цагаан элгийн хадны зураг

11. 

Онгон

Будрын чулууны хадны зураг

12. 

Хөрөгтийн хүн чулуун хөшөөд

13. 

Шардатын хүн чулуун хөшөөд

14. 

Наран

Мандалын хүн чулуун хөшөөд

15. 

Хүнт ухаагийн хүн чулуун хөшөө

16. 

Сүхбаатар

Дугнагарын хүн чулуун хөшөөд

17. 

Эрдэнэцагаан

Буян-Өндөрийн хүн чулуун хөшөөд

18. 

Жаргалантын ширээний хадны зураг

19. 

Зүүн нүхтийн голын цогцолбор дурсгал

20. 

Зэгэстэйн хүн чулуун хөшөө

21. 

Сэрхийн далангийн хүн чулуун хөшөөд

22. 

Хаалгатын цогцолбор дурсгал

23. 

Халтарын хийдийн туурь

24. 

Хонгорын голын хүн чулуун хөшөөд

15. Сэлэнгэ аймаг

1. 

Алтанбулаг

Ардын хувьсгалын түүхэнд холбогдох барилга, байшин

2. 

Элсэн товгорын хүн чулуун хөшөө

3. 

Баруунбүрэн

Намаржааны гозгорын хүннүгийн оршуулгын газар

4. 

Өгөөмөр уулын хөшөө

5. 

 Бургалтайн хүннүгийн оршуулгын газар

6. 

Баянгол

Загдалын голын хэрэм

7. 

Өлийн шандны цогцолбор дурсгал

8. 

Ерөө

Төмөртэйн хүдэр шатаах зуух

9. 

Мандал

Бороогийн дөрвөлжин

10. 

Орхон

Бурхантай хадны бурханы зураг

11. 

Нартын арын хүн чулуун хөшөө

12. 

Цант хотын туурь

13. 

Орхонтуул

Жаргалантын хөндийн хөшөө

14. 

Рашаант тосгоны буган чулуун хөшөө

15. 

Хөшөөн дэвийн буган чулуун хөшөөд

16. 

Сайхан

Дэрст булангийн булш, хиргисүүр

17. 

Сант

Өгөөмөрийн хүннүгийн оршуулгын газар

18. 

Хүдэр

Хадан хошууны цогцолбор дурсгал

19. 

Хушаат

Азар хошууны соёмбо

20. 

Дуутын хадны зураг

21. 

Цагааннуур

Гүн Шүрэнгийн голын хадны зураг

22. 

Тийрэгийн хөндийн цогцолбор дурсгал

23. 

Түшиг

Тамгат хадны зураг

16. Төв аймаг

 1.

Баян

Багахангайн хадны зураг

2. 

Өгөөмөрийн хүн чулуун хөшөө

3. 

Сантын ширээний туурь

4. 

Хангай булгийн хадны зураг / хүн чулуу

5. 

Баяндэлгэр

Өндөр дов

6. 

Баянжаргалан

Байшинтын дэрсийн хэрэм

7. 

Тогос уулын дурсгал

8. 

Баян-Өнжүүл

Улхын булангийн цогцолбор дурсгал

9. 

Борнуур

Дуган хадны зураг

10. 

Бүрэн

Баянбулагийн хүн чулуун хөрөг

11. 

Дэлгэрхаан

Мишиг гүний хүрээний туурь

12. 

Заамар

Ар Наймганы амны хүн чулуун хөшөө

13. 

Нумын толгойн хэрэм

14. 

Хэрмэн дэнжийн балгас

15. 

Зуунмод

Зуунмодны хадны зураг

16. 

Лүн

Улаанчулуутын хадны зураг, бичээс

17. 

Хангай уулын Элст хөтөлийн хадны зураг

18. 

Мөнгөнморьт

Зүүн Байдлагийн голын эртний төмөрлөг боловсруулж байсан дурсгалт газар

19. 

Мухар гутайн адгийн буган чулуун хөшөөд

20. 

Өндөр довын хэрэм

21. 

Хустын булгийн дурсгал

22. 

Цээл

Ихэр Номгоны зураг

23. 

Шийтэрийн хүннүгийн оршуулгын газар

24. 

Эрдэнэсант

Омгийн хөтлийн өврийн дөрвөлжин булш

17. Увс аймаг

 1.

Бөхмөрөн

Баадайн амны цогцолбор дурсгал

2. 

Захын улааны цогцолбор дурсгал

3. 

Давст

Мөнгөт цахиурын хадны зураг

4. 

Завхан

Татаалын палеонтологийн дурсгалт газар

5. 

Зүүнхангай

Хүртэлгийн амны дурсгал

6. 

Малчин

Бор толгойн хүн чулуун хөшөөд

7. 

Наранбулаг

Жаажаагийн хөтлийн хүн чулуун хөшөөд

8. 

Өмнөговь

Шар булгийн Онцын хадны зураг

9. 

Улаангом

Харлаг бэйсийн сүм

10.

Чандмань уулын булш, хиргисүүр

18. Ховд аймаг

 1.

Алтай

Халиуны амны буган чулуун хөшөөд

2. 

Булган

Ягшийн хөдөөгийн булш

3. 

Дарви

Чулуутын огтрогын буган чулуун хөшөө

4. 

Дуут

Үнхэлцэгийн цогцолбор дурсгал

5. 

Жаргалант

Сангийн хэрэм

6. 

Манхан

Тамгатын Их үзүүрийн буган чулуун хөшөөд

7. 

Мөнххайрхан

Доод Улханы хадны зураг

8. 

Дээд Улаан говийн буган чулуун хөшөөд

9. 

Тэлэнгэдийн амны буган чулуун хөшөө

10. 

Улаан говийн амны хүн чулуун хөшөөд

11. 

Шуурхайн Хөх нуурын хүн чулуун хөшөөд

12. 

Мөст

Бага асгатын цогцолбор дурсгал

13. 

Бодончийн голын цогцолбор дурсгал

14. 

Хөшөөтийн амны буган чулуун хөшөөд

15. 

Үенч

Харуул овоо

16. 

Улиастайн голын буган чулуун хөшөө

17. 

Ховд

Баянбулгийн цогцолбор дурсгал

18. 

Чандмань Хар үзүүрийн хадны зураг

19. Хөвсгөл аймаг

1. 

Арбулаг

Мөрөнгийн голын хадны зураг

2. 

“Чингүнжавын гэрийн буурь” хэмээх булш

3. 

Баянзүрх

Нүхтийн амны буган чулуун хөшөөд

4. 

Бүрэнтогтох

Загзуугийн хэрэм

5. 

Мөрөнгийн голын хадны зураг

6. 

Хядагийн эхний буган чулуун хөшөөд

7. 

Галт

Их Хужирт, Доод Хужиртын амны хадны зураг

8. 

Зүүн хөөнгийн цогцолбор дурсгал

9. 

Нүхтийн амны буган чулуун хөшөөд

10. 

Өндөр толгойн хадны зураг

11. 

Улаан чулууны хадны зураг

12. 

Хужиртийн хүрээний чулуун суварга

13. 

Жаргалант

Агьтны голын хадны зураг

14. 

Гэлэнхүүгийн суварга

15. 

Жаргалантын дуган

16. 

Тойн эрдэнэ Тээлийн амны арын хүрээний 108 гишгүүр бүхий хийдийн туурь

17. 

Ренчинлхүмбэ

Хосын үзүүрийн хөшөө

18. 

Тарган нуурын буган чулуун хөшөөд

19. 

Тариалан

Зүлэгтийн голын бичээс

20. 

Зүлэгтийн голын буган чулуун хөшөөд

21. 

Улаан-Уул

Толжгий боомын хадны зураг

22. 

Ханх

Жаргалантын амны хадны зураг

23. 

Цагааннуур

Орюк хадны руни бичээс

24. 

Цагаан-Үүр

Даян дээрхийн дурсгал

25. 

Цэцэрлэг

Их Жаргалантын амны цогцолбор дурсгал

26. 

Зурагт хадны зураг

27. 

Модтой толгойн хадны зураг

28. 

Чандмань-Өндөр

Булжихын голын буган чулуун хөшөөд

29. 

Чациртын амны буган чулуун хөшөө

30. 

Шинэ-Идэр

Дөрөлжийн амны цогцолбор дурсгал

31. 

Цохиотын овооны цогцолбор дурсгал

20. Хэнтий аймаг

1. 

Батширээт

Үзүүр цохионы хадны зураг

2. 

Хажуу нуурын буган чулуун хөшөөд

3. 

Батноров

Дүнгэнэдэг хадны зураг

4. 

Тунсаг овооны дурсгал

5. 

Баянхутаг

Баянхүрээ уулын булш

6. 

Модонгийн хэрэм

7. 

Сонын урд ухаагийн хүн чулуун хөшөө

8. 

Ханзат хотын хэрэм

9. 

Баян-Овоо

Хулгар ухаагийн хүн чулуун хөшөө

10. 

Цагаан усны хоолойн хөшөө

11. 

Биндэр

Бага могойн амны хадны зураг

12. 

Дадал

Бор хоолойн адгийн булш

13. 

Дэлүүн болдог

14. 

Дархан

Ногоон уулын хадны зураг

15. 

Ходойн хүн чулуун хөшөө

16. 

Шавартайн чулуун зэвсгийн дурсгалт газар

17. 

Дэлгэрхаан

Гүн бүрдийн дурсгал

18. 

Сүжийн талын хүн чулуун хөшөө

19. 

Ханангийн энгэрийн булш

20. 

Хаяа худгийн дурсгал

21. 

Жаргалтхаан

Баруун Жаргалантын арын хүн чулуун хөшөө

22. 

Хар модон толгойн хадны зураг

23. 

Цэнхэрийн голын хэрэм

24. 

Мөрөн

Баруун хэрэм

25. 

Зүүн хэрэм

26. 

Уртын амны булш

27. 

Худагтын амны хүн чулуун хөшөө

28. 

Өмнөдэлгэр

Бичигт ханангийн бичээс

29. 

“Удган ширээ” хэмээх дурсгал

30. 

Хэрлэн

Саригийн голын хүн чулуун хөшөөд

31. 

Эрдэнэ уулын бичээс

32. 

Цэнхэрмандал

Цэнхэрмандалын бичээс

33. 

“Чингисийн тулга” хэмээх дурсгал

21. Улаанбаатар хот

 1.

Баянзүрх

Анхны европ хоёр давхар байшин

2. 

Анхны холбооны байшин

3. 

“Гоожингийн өндөр” хэмээх байшин

4. 

Консулын дэнжийн нууц бүлгэм байрлаж байсан байшин

5. 

Сүхбаатар жанжны анхны хөшөө

6. 

Сэлбэ голын гүүрний 2 ширхэг чулуун арслан

7. 

Сүхбаатар

Бэлхийн амны хүннү булш

8. 

Дондогдулам хатны дурсгалын суварга

9. 

Ерөнхий сайд П.Гэндэнгийн амьдарч байсан байшин

10. 

Мал тариалангийн яам байрлаж байсан байшин

11. 

Монгол Улсын их сургуулийн I байрны өмнөх 2 ширхэг чулуун арслан

12. 

Хан-Уул

Богд хааны Хүрэн ордны зарим байшин /Богдын зуны ордон, Богдын торгон цэргийн байр, Дондогдулам хатны сэрүүн лаврин/

13. 

Чингэлтэй

Зүүн хүрээний нууц бүлэг байрлаж байсан байшин

14. 

Ерөнхий сайд Д.Жигжиджавын амьдарч байсан байшин

Монгол Улсаас дэлхийн соёлын өвд бүртгэгдсэн дурсгалууд

Монгол Улсаас ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн өвийн хорооноос манай улсын Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газрыг 2004 онд, Монгол Алтайн нурууны хадны зургийн цогцолборыг 2011 онд хүн төрөлхтний соёл, иргэншлийн түүхийн олон улбааг хадгалсан дурсгалтай, тэдгээр нь дэлхий дахинд нийтлэг үнэ цэнэтэй гэж үзэн дэлхийн соёлын өвд бүртгэн авсан байна.

Орхоны хөндийн соёлын дурсгалт газар нь 121,967 га газрыг хамардаг бөгөөд энэ бүс нутагт 100 гаруй дурсгалт газарт 1350 орчим нэгж ширхэг түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгал оршдог байна. Эдгээр дурсгалын дотор өмнө нь улс, аймгийн хамгаалалтад орж байсан цөөнгүй дурсгал хамрагдсан юм.