Хууль, эрх зүй

ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЭ, КОНВЕНЦИ
  • Хөшөө дурсгал, дурсгалт газрыг хадгалж хамгаалах, сэргээн засварлах тухай олон улсын харти (Венец. 1964 он)
  • Музейн мэргэжлийн ёс зүйн хууль (Олон улсын музейн зөвлөл (ICOM) 1986)

ЮНЕСКО-гийн тунхаглал
  • Соёлын олон төрөл зүйлийн тухай ЮНЕСКО-гийн түгээмэл тунхаглал (Парис. ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий бага хурлын 31 дугаар чуулганаар 2001.11.02-ны өдөр баталсан)

Конвенци
  • Зэвсэгт мөргөлдөөний үед соёлын үнэт зүйлсийг хамгаалах тухай конвенци (Гаага. 1954.05.10. Монгол улс 1964 онд нэгдэн орсон)
  • Соёлын үнэт зүйлсийг хууль бусаар хилээр оруулах, гаргах, түүнчлэн өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг хориглох, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний тухай конвенци (Парис. ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий бага хурлын 16 дугаар чуулганаар 1970.11.14-ний өдөр баталсан. Монгол улс 1991 онд нэгдэн орсон)
  • Дэлхийн соёлын болон байгалийн өвийг хамгаалах конвенци (Парис. ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий бага хурлын 17 дугаар чуулганаар 1972.11.16-ны өдөр баталсан. Монгол улс 1990 онд нэгдэн орсон)
  • Соёлын биет бус өвийг хамгаалах тухай конвенц (Парис. ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий бага хурлын ээлжит 32 дугаар чуулганаар 2003.10.17-ны өдөр баталсан. Монгол улс 2005 онд нэгдэн орсон)
  • Соёлын илэрхийллийн олон төрлийг хамгаалах болон хөхиүлэн дэмжих тухай конвенци (ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий бага хурлын 33 дугаар чуулганаар 2005.10.20-ны өдөр баталсан)

Зөвлөмж, удирдамж
  • “Уламжлалт соёл, ардын билгийг хамгаалах тухай зөвлөмж (ЮНЕСКО-гийн Ерөнхий бага хурлын 1989 оны 25 дугаар чуулганаар баталсан)
  • Биет бус соёлын өвийг хамгаалах тухай конвенцийг хэрэгжүүлэх “үйл ажиллагааны удирдамж” (2008 оны 6 дугаар сард баталсан)
  • “Хүн амьд эрдэнэ” үндэсний тогтолцоог бий болгох удирдамж 
  • “Дэлхийн дурсамж” баримтат өвийг хамгаалах ерөнхий удирдамж
МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ
МУ-ын хууль, тогтоомж
Стандарт
  • Монгол Улсын стандарт. Гар урлал болон урлагийн зориулалттай зүйлс. Музейн үйл ажиллагаанд тавих шаардлага. (MNS 5634:2006)
Үндэсний хөтөлбөр

 

ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ТОГТООЛ
Түүх, соёлын хөдлөх дурсгалт зүйл
Тогтоол шийдвэрБатлагдсан огноо
Улс, орон нутаг, байгууллагын хамгаалалтад байх түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг хамгаалах журамЗасгийн газрын 1994.12.28-ны 233 дугаар тогтоолын 4 дүгээр хавсралт 
Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт батлах тухай    Засгийн газрын 1995.12.23-ны 241 дүгээр тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 1998.7.22-ны 126 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 1999.7.07-ны 110 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2000.11.15-ны 175 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2002.6.10-ны 118 дугаар тогтоол
Улсын хилээр лицензтэй нэвтрүүлэх кодлосон барааны жагсаалт, Улсын хилээр төрийн хяналтын дор нэвтрүүлэх бараанд экспорт, импортын лиценз олгох журамЗасгийн газрын 2002.10.25-ны 219 дүгээр тогтоол
Түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг хувилан олшруулах, загвараар нь бэлэг дурсгалын зүйл бэлтгэх, кино, дүрс бичлэг, гэрэл зураг авах, марк, ил захидал, цомог хийх журамЗасгийн газрын 2003.01.30-ны 23 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралт
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2003.5.21-ний 124 дүгээр тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2004.5.05-ны 108 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухай   Засгийн газрын 2005.5.31-ний 116 дугаар тогтоол        
Дүрслэх урлагийн шилдэг бүтээлийг улсын санд худалдан авах журамЗасгийн газрын 2006.5.24-ний 115 дугаар тогтоолын 2 дугаар хавсралт
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2006.6.28-ны 144 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2008.3.19-ний 103 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2010.4.28-ны 103 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухай.Засгийн газрын 2011.7.06-ны 214 дүгээр тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2011.12.28-ны 373 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухай   Засгийн газрын 2012.02.29-ний 58 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2012.4.04-ний 105 дугаар тогтоол
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2013.6.26-ны 227 дугаар тогтоол
Шүүхийн шийдвэрээр төрийн өмчлөлд шилжүүлсэн, гаалийн байгууллагад хураагдсан түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг соёлын өвийн сан хөмрөгт шилжүүлэх тухай журамЗасгийн газрын 2014.01.18-ны 14 дүгээр тогтоол
Улс, орон нутгийн тусгай сан хөмрөгийн улсын тооллогын дүнгийн мөрөөр авах зарим арга хэмжээний тухайЗасгийн газрын 2015.5.18-ны 197 дугаар тогтоол 
Засгийн газрын 1995 оны 241 дүгээр тогтоолоор баталсан “Түүх, соёлын хосгүй үнэт дурсгалт зүйлийн жагсаалт”-д нэмэлт оруулах тухайЗасгийн газрын 2015.9.28-ны 390 дүгээр тогтоол
Соёлын биет өвийг зөөж тээвэрлэх журамЗасгийн газрын 2016.01.18-ны 52 дугаар тогтоол
Түүх, соёлын хөдлөх дурсгалт зүйлийн тооллого хийх журамЗасгийн газрын 2018.6.20-ны 184 дүгээр тогтоолын 3 дугаар хавсралт

 

Түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалт зүйл
Тогтоол шийдвэрБатлагдсан огноо
Хархорум хотын туурийн хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 1997.12.15-ны 241 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2001.4.25-ны 96 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2002.4.17-ны 71 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2003.8.27-ны 190 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2004.5.26-ны 126 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2004.12.01-ны 230 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2006.4.5-ны 70 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2006.5.31-ны 123 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2009.4.29-ны 135 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2011.9.7-ны 271 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2012.4.4-ны 104 дугаар тогтоолын хавсралт
Хамгаалалтын бүс тогтоох тухайЗасгийн газрын 2012.12.14-ны 414 дугаар тогтоолын хавсралт
Улс, аймаг, нийслэлийн хамгаалалтад байх түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын жагсаалтЗасгийн газрын 2008.5.14-ны 175 дугаар тогтоолын хавсралт 
Түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалын тооллого хийх журам  Засгийн газрын 2018.6.20-ны 184 дүгээр тогтоолын 2 дугаар хавсралт
Үндэсний хорооны бүрэлдэхүүн, ажиллах журмыг батлах тухайЗасгийн газрын 2018.8.15-ны 251 дүгээр тогтоол
САЙДЫН ТУШААЛ, ЖУРАМ
Түүх, соёлын хөдлөх болон үл хөдлөх дурсгалын холбогдолтой
  • Соёлын өвийн улсын бүртгэл-мэдээллийн санг бүрдүүлэх, уг санд бүртгэх журам
  • Түүх, соёлын дурсгалт зүйлийн зэрэглэл, үнэлгээг тодорхойлох мэргэжлийн зөвлөлийн ажиллах журам
  • Палеонтологийн олдвор, олдворт газрыг хамгаалах, хайгуул, малтага, судалгаа хийх журам
  • Түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг сэргээн засварлах ажил гүйцэтгэх журам
  • Түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг улсын хилээр нэвтрүүлэхэд лиценз олгох журам
  • Түүх, соёлын олдворыг үзэсгэлэнд тавьж сурталчлах, судалгаа шинжилгээнд ашиглуулах, түүнээс олох орлогыг төвлөрүүлэх, хуваарилах, зарцуулах журам
  • Түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг сурвалжлан олох, судалгаа шинжилгээ хийх журам
  • Археологийн хайгуул, судалгаа, малтлага хийх журам
  • Түүх, соёлын дурсгалын хадгалалт хамгаалалт, шаардлагын түвшинд хүрээгүй, хамгаалалтын орчин үеийн тоног төхөөрөмжөөр хангагдаагүй байгааг тэмдэглэн Шалгалтын мөрөөр авах арга хэмжээний тухай
  • “Үндэсний соёлын өвийн мэдээллийг тоон системд оруулан хадгалах хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлэх ажлыг эрчимжүүлэх тухай
  • Соёлын өвийн төвийн дүрмийг батлах тухай
  • “Монголын музейн үзмэрүүд” гэрэл зургийн цомог, цахим катологи хийх ажлыг зохион байгуулах ажлын хэсэг байгуулах тухай

Соёлын биет бус өвийн холбогдолтой
  • “Утга соёлын өвийн мэргэжлийн зөвлөл байгуулах тухай”
  • Соёлын биет бус өв, түүнийг тээгчийг тогтоох үндэсний зөвлөлийн бүрэлдэхүүн
  • Соёлын биет бус өв, түүнийг тээгчийг тогтоох үндэсний зөвлөлийн дүрэм
  • Соёлын биет бус өв, түүнийг тээгчийг тогтоох, бүртгэх журам
  • Соёлын биет бус өв, түүнийг тээгчийг тогтоох Аймаг, нийслэлийн салбар зөвлөлийн үлгэрчилсэн дүрэм
  • Бүртгэл шинэчлэн батлах тухай
  • Монгол улсын биет бус соёлын өвийн “төлөөллийн үндэсний бүртгэл”
  • Монгол улсын Яаралтай хамгаалах шаардлагатай биет бус өвийн үндэсний бүртгэл
  • Ажлын хэсэг байгуулах тухай
  • Яаралтай хамгаалах шаардлагатай Соёлын биет бус өвийн жагсаалтад бүртгүүлэхээр нэр дэвшүүлэх дараах төрөл, зүйлийн баримт бичгийг боловсруулах ажлын дэд хэсгийн бүрэлдэхүүн

Музейн үйл ажиллагаатай холбоотой
  • БНМАУ-ын музейнүүдийн сан хөмрөгийн тоо бүртгэл эрдэм шинжилгээний тодорхойлолтын заавар
  • Улс, орон нутгийн музейн дүрэм
  • Музейн үзмэрийг хадгалж хамгаалах заавар
  • Улс, аймгийн музейд үзмэр худалдан авах журам
  • Монгол улсын музейн сан хөмрөгийн дүрэм
  • Гар урлал болон урлагийн зориулалттай зүйлс, музейн үйл ажиллагаанд тавих шаардлага
  • Монголын үндэсний музейн дүрэм